Miasto w skale Hiszpania – poznaj niezwykłe Setenil de las Bodegas

Setenil de las Bodegas to andaluzyjskie miasto w skale, w którym część domów zbudowano bezpośrednio pod potężnymi nawisami skalnymi w wąwozie rzeki Rio Trejo. Leży zaledwie 18 km od Rondy i jest jednym z najbardziej oryginalnych punktów na trasie białych miast Andaluzji. W tym artykule podpowiadamy, co zobaczyć, czego spróbować i jak dojechać do tego miejsca.

Gdzie leży Setenil de las Bodegas i co oznacza jego nazwa?

Miasto leży w prowincji Kadyks, w regionie Andaluzji, na południu Hiszpanii. Rozciąga się wzdłuż wąskiego kanionu rzeki Rio Trejo, w otoczeniu gór Sierra de Grazalema i obszaru chronionego Parque Natural de la Sierra de Grazalema. Przez miejscowość przepływa też rzeka Guadalporcún, a cały teren wchodzi w skład trasy znanej jako Ruta de los Pueblos Blancos.

Nazwa składa się z dwóch członów. „Setenil” wywodzi się od łacińskiego „septem nihil”, czyli „siedem razy nic”. To nawiązanie do siedmiu prób odbicia miasta z rąk Maurów – dopiero ostatnia, w 1484 roku, przyniosła zdobycie tego miejsca. Z kolei „bodegas” znaczy po hiszpańsku „piwnice winne” i przypomina o czasach, gdy okolica słynęła z upraw winorośli i produkcji wina.

Po inwazji mszycy pod koniec XIX wieku większość winnic zniszczała, a w krajobrazie zaczęły dominować gaje oliwne. Dziś okolica znana jest między innymi z doskonałej oliwy z oliwek i lokalnych wędlin.

Co zobaczyć w mieście w skale?

Zabytkowa część nie jest duża, ale ma kilka miejsc, które zapadają w pamięć. Wiele z nich koncentruje się wokół wąskich uliczek i budynków wciśniętych w skalne ściany kanionu. Warto zarezerwować na zwiedzanie minimum dwie godziny, a jeżeli planujesz posiłek i spokojny spacer – nawet trzy.

W trakcie przechadzki dobrze jest zajrzeć w następujące zakątki:

• ulicę Calle Cuevas del Sol, gdzie białe domy schowane są pod ogromną skalną półką,
• równoległą Calle Cuevas de la Sombra z najczęściej fotografowaną skałą nad sklepieniami,
• ulicę Calle Villa prowadzącą przez starą część miasteczka,
• Plaza de Andalucía, czyli centralny plac spotkań i lokalnych wydarzeń.

Które ulice robią największe wrażenie?

Najbardziej rozpoznawalna część miasta to Calle Cuevas del Sol i Calle Cuevas de la Sombra. Pierwsza z nich biegnie pod jasną skalną półką, do której dociera dużo światła. Druga leży po zacienionej stronie i kryje się pod masywną formacją skalną znaną jako Roca sobre Calle Cuevas de la Sombra. To tam można zrobić zdjęcia domów, które zdają się nie mieć dachów.

Wąskie przejścia mają momentami mniej niż dwa metry szerokości. Mieszkańcy nadal poruszają się nimi samochodami, dlatego piesi często muszą przylegać do ścian, by przepuścić auto. To część codziennego rytmu, a nie tylko atrakcja dla turystów.

Co kryją zamek i okoliczne zabytki?

Nad miastem górują ruiny zamku z XII i XIII wieku, pozostałość po obecności Maurów. Najlepiej zachowany element to wieża Torreón del Homenaje, która pełni również funkcję punktu widokowego. Z góry widać cały układ urbanistyczny i otaczające wzniesienia.

W centrum stoi gotycki kościół Iglesia de Nuestra Señora de la Encarnación z XVI wieku. Jest jednym z niewielu budynków w tej miejscowości bez białej elewacji. Warto też zobaczyć kaplicę św. Benedykta z przełomu XV i XVI wieku oraz budynek starego ratusza. Uliczka Calle Herreria prowadzi do romantycznego zakątka z napisem zachęcającym do pocałunku.

Miłośnicy przyrody mogą w okolicy odwiedzić jaskinie Hoyos del Pilar, Hoyos de Lifa i Cuevas del Moro. Leżą one w górzystym terenie, który sprzyja pieszym wędrówkom i wycieczkom rowerowym.

Skąd podziwiać panoramę?

W Setenil znajduje się kilka punktów widokowych. Mirador del Carmen wymaga pokonania 93 dość stromych schodów, ale z góry dobrze widać miasto, klif i ruiny zamku. Inne popularne miejsca to Mirador El Lizón oraz Mirador Balcon de Setenil de las Bodegas, nazywany też Mirador de Los Enamorados.

Jak wygląda codzienne życie w domach pod skałami?

Domy pod skałami nie potrzebują tradycyjnych dachów, bo ich funkcję przejmuje lita formacja skalna. Na części takich dachów rosną zielone ogrody, a nawet gaje oliwne. To rozwiązanie wygląda malowniczo, ale ma swoje ograniczenia – w głębszych pomieszczeniach brakuje okien, więc naturalne światło dociera tam w niewielkim stopniu.

Latem skalne zadaszenia dają przyjemny chłód. Różnica potrafi wynosić nawet 10 stopni Celsjusza w porównaniu z odkrytą przestrzenią, a do niektórych uliczek słońce nie zagląda w ciągu dnia. Z drugiej strony ciasna zabudowa ogranicza cyrkulację powietrza, co bywa odczuwalne w upalne miesiące.

Pod skalnymi nawisami latem bywa nawet o 10 stopni chłodniej, a do części ulic słońce nie dociera przez cały dzień.

Jeżeli planujesz nocleg w pokoju urządzonym w skale, sprawdź wysokość pomieszczeń. W części obiektów nie przekracza ona 1,80 m, więc osoby wysokie mogą odczuwać dyskomfort. Mimo to taka opcja daje zupełnie inne wrażenia niż standardowy hotel.

Czego spróbować w mieście i okolicy?

Andaluzyjska kuchnia to ważny element wizyty. Miejscowość słynie przede wszystkim z wieprzowiny i wędlin, a lokalne chorizo uchodzi za jedno z lepszych w regionie. Warto też spróbować morcilli, jamón ibérico, koziego sera oraz oliwy z oliwek. Tradycyjnym daniem pozostaje zupa czosnkowa z grzankami i jajkiem w koszulce, czasem podawana z chorizo.

Lokalne przysmaki, których warto poszukać w barach i na straganach:

• chorizo – pikantna kiełbasa wieprzowa, serwowana na zimno, smażona lub grillowana,
• morcilla – hiszpańska kaszanka, często podawana po grillowaniu,
• jamón ibérico – dojrzewająca szynka iberyjska, zwykle z chlebem i oliwą,
• queso de cabra – kozi ser, często z miodem, oliwkami lub pomidorami,
• tortilla de patatas – omlet ziemniaczany z ziołami i papryką.

Najwięcej barów, kawiarni i sklepików z andaluzyjskimi produktami działa przy ulicach Calle Cuevas del Sol i Calle Cuevas de la Sombra. Porcja zupy czosnkowej potrafi kosztować około 6 euro, a popularne lokale w sezonie bywają oblegane. Czas oczekiwania na stolik może sięgnąć nawet dwóch godzin.

Warto spróbować tapasów, takich jak flamenquin, salmorejo czy andaluzyjski ser payoyo. W kartach pojawia się też ośmiornica i polędwica wołowa, a na deser tosty francuskie z lodami nugatowymi. Do wędlin i serów dobrze pasuje miejscowe wino o nazwie Principe Alfonso.

Jak dojechać i zaplanować wizytę?

Miejscowość leży około 100 km od Malagi, 60 km od Rondy i 130 km od Sewilli. Najwygodniej podróżować samochodem, bo okolica jest malownicza, ale nieco odizolowana. Trasa przez Rondę pozwala połączyć zwiedzanie obu miejsc jednego dnia.

Dojazd z Malagi zajmie około 1,5 godziny, a z Sewilli około 1 godziny i 45 minut. Poza sezonem ceny wynajmu samochodów potrafią być wyraźnie niższe niż latem.

Jak dojechać transportem publicznym?

Połączenia autobusowe istnieją, ale są mniej wygodne. Z Malagi kursują bezpośrednie autobusy, jednak podróż w jedną stronę trwa ponad trzy godziny. Z miejscowości Antequera-Santa Ana można dojechać pociągiem, ale dalsza część trasy bywa kłopotliwa. W praktyce samochód pozostaje najrozsądniejszym wyborem dla większości odwiedzających.

Gdzie zaparkować i jak poruszać się po miasteczku?

Darmowe miejsca parkingowe znajdują się przy wjeździe do miejscowości oraz w zatoczkach wzdłuż głównej drogi i w rejonie szkoły. W centrum obowiązuje strefa wyłączona z ruchu samochodowego dla turystów, a wjazd jest monitorowany. Za nieuprawniony wjazd można otrzymać mandat, dlatego lepiej zostawić auto na obrzeżach.

Na zwiedzanie warto założyć około dwóch–trzech godzin. W górnej części znajduje się punkt widokowy i charakterystyczny napis SETENIL, a schody prowadzą stamtąd do części położonej pod skałami. Wózki dziecięce sprawdzą się tylko częściowo, ponieważ na niektórych odcinkach występują schody i nierówna nawierzchnia.